منتورها و اساتید
ارزیابی عملکرد بهینه در تیم چیست؟

ارزیابی عملکرد بهینه تیم چیست؟ و چرا اجرای آن برای استارتاپ‌ها حیاتی است؟

ارزیابی عملکرد بهینه در تیم چیست؟

ارزیابی عملکرد تیمی یک بازبینی است که بر اساس عملکرد شغلی و وظایف تعیین‌شده فرد انجام می‌شود. یک مدیر یا رهبر معمولاً مهارت‌ها و دستاوردهای عضو تیم را در یک بازه زمانی خاص بررسی می‌کند که آیا کارمند انتظارات را برآورده کرده است یا از آن‌ها فراتر رفته یا نتوانسته است به نتایج مطلوب برسد. در حالت ایده‌آل، ارزیابی عملکرد تیمی برای عضو تیم و سرپرستْ یک مرحله اساسی برای شناسایی و بحث در مورد کارهایی است که می‌توانند عملکرد را بهبود بخشند. این سنجش همچنین می‌تواند یک فرصت مهم برای تقویت یا شفاف‌سازی انتظارات اعضای تیم و مدیران بالادستی باشد. دیموندلب در این مطلب قرار است که دربارهٔ چرایی و اهمیت سنجش عملکرد تیمی معیارهای اندازه‌گیری عملکرد افراد در تیم بحث کند.

چرا باید عملکرد تیم را ارزیابی کرد؟

سنجش عملکرد تیمی وقتی از دید تیم و کار تیمی بررسی شود، باعث طرح ارزش‌های فردی در راستای رشد و توسعهٔ اعضای تیم خواهد شد. به‌ این دلیل که فردْ رشد خود و دیگران را پس از ارزیابی می‌بیند و می‌فهمد باید روی کدام نقاط قوت و ضعف تمرکز کند. او خواهد دانست که رشدش باعث رشد مجموعه خواهد شد و بالعکس. زمانی راه توسعهٔ او هموار می‌شود که همکارش هم وضعیت بهینه‌ای را به لحاظ شخصی و حرفه‌ای داشته باشد. درواقع اینجاست که تیم‌سازی رنگ واقعیت به خود می‌گیرد. بر این اساس فواید ارزیابی عملکرد تیم را می‌توان در بندهای زیر خلاصه کرد:

  • برنامه‌ریزی برای آینده کار
  • توانایی شناخت افرادی که باید فضای پیشروی بیشتری به آن داده شود
  • شناخت راه‌های افزایش بهره‌وری بدون ایجاد فشار بر بدنهٔ تیم
  • شناسایی جایگاه‌های جدید در تیم و دعوت از افراد همساز با دیگر اعضا
  • به‌دست‌آوردن یک تصویر واضح از آنچه هر عضو تیم انجام می‌دهد
  • کشف نیازهای آموزشی
  • تعیین اهداف جدید
  • تعیین جایگاه اعضا و تنظیم حدود اختیارات آن‌ها
  • حفظ انصاف در پاداش‌ها
  • تقویت مثبت روحیه کار تیمی
  • مشخص‌کردن پیوندهای ضعیف در گروه

ارزیابی عملکرد بهینه تیم البته یک بعد مهم دیگر یعنی توسعه روابط و مهارت‌های اجتماعی را در خود دارد. در واقع وقتی اعضا بتوانند دید روشنی از وضع عملکرد خود داشته باشند، می‌توانند با گفتگوهای هدفمند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. با این روابط، مهارت‌های اجتماعی خودبه‌خود بهبود می‌یابد و در نهایت تیم می‌تواند راهکاریابی داشته باشد. اینجاست که به‌جای رقابت‌های کور درون‌گروهی با تیمی روبه‌رو می‌شویم که اعضایی مستقل و ماهر دارد که هدف مجموعه را درونی‌سازی کرده‌اند و بهره‌وری‌شان در گرو همکاری جمعی است.

معیارهای ارزیابی عملکرد افراد در یک استارتاپ چیست و چگونه اندازه‌گیری می‌شود؟

معیارهای ارزیابی عملکرد راهی هستند برای این‌که اعضای یک استارتاپ بتوانند تصویر واضح و معناداری از فعالیت خود داشته باشند. بررسی عملکرد منصفانه زمانی ممکن می‌شود که معیارهای مشخصی برای این کار قرار دهید. اگر در ارائه ارزیابی استارتاپ خود تازه‌وارد هستید، سعی کنید از این پنج روش معمول بررسی عملکرد استفاده کنید.

  1. ارزیابی خود: خودارزیابی زمانی ممکن می‌شود که عضو تیم، عملکرد خود را بدون نیاز به معیارهای ازپیش‌تعیین‌شده قضاوت کند. ارزیابی خود ممکن است بسیار ذهنی و کیفی باشد و عملکرد واقعی کار را منعکس و توصیف کند. از طرفی همیشه ممکن است اعضا خود را بسیار بالاتر یا پایین‌تر از حد انتظار ارزیابی کنند اما همین اختلاف می‌تواند باعث گفتگو، ارائه ایده‌ها و حتی بهبود سیستماتیک کار تیمی شود.
  2. چک‌لیست رفتاری: یک لیست از رفتارهایی که فرد حاضر در استارتاپ باید رعایتشان کند، باعث ساخت چک‌لیست رفتاری می‌شود. رفتارهای مورد نیاز عضو تیم براساس نوع شغل متفاوت است. از آن طرف مدیر می‌تواند برای سنجش و تکمیل ارزیابی، به لیستی از سؤالات با دقت طرح‌شده دربارهٔ هر عضو پاسخ دهد و در نهایت نظر خود را به عضو تیم اعلام کند تا در صورت لزوم گفتگو شکل بگیرد.
  3. بازخورد 360 درجه: یک بازخورد 360 درجه با دریافت بازخورد از منابع خارجی، نگاهی جامع به عملکرد یک عضو گروه ارائه می‌دهد. این روش بررسیْ شامل گرفتن بازخورد از همکاران، بررسی گزارش‌های مستقیم و یا بهره‌گیری از نظرات ناظران غیرمستقیم است که عضو تیم به طور منظم با آن‌ها کار می‌کند. علاوه بر این، بررسی بازخورد 360 درجه می‌تواند شامل ارزیابی شخصیت و مهارت‌های رهبری افراد مشغول در استارتاپ هم باشد.
  4. مدیریت بر اساس اهداف: معیارهای سنجش عملکرد مدیریت بر اساس اهداف یا Management By Objectives که به‌صورت مخفف با MBO مشخص می‌شود، یک رویکرد مدرن‌تر در بررسی عملکرد است. MBO عضو را در روند تعیین هدف قرار می‌دهد. با استفاده از این روش، مدیر و دیگران در مورد اهداف مشخص و قابل دستیابی با یک مهلت تعیین‌شده توافق خواهند کرد. برخلاف ارزیابی ذهنی، روش MBO تعریف موفقیت و شکست را تعیین‌پذیر می‌کند.
  5. مقیاس رتبه‌بندی: مقیاس رتبه‌بندی – یا سیستم درجه‌بندی – از متداول‌ترین معیارهای سنجش عملکرد است. این روش بر اساس مجموعه‌ای از معیارهای توسعه‌یافته توسط کارفرما ساخته شده است و می‌تواند شامل رفتارها، ویژگی‌ها، شایستگی‌ها یا پروژه‌های کامل‌شده باشد. می‌توان افراد تیم را بر اساس این معیارها مورد بررسی قرار داد. کارفرما به هر معیار یک مقدار عددی اختصاص می‌دهد، معمولاً در مقیاس ده یا پنج نمره. در این روش مهم است که مطمئن باشید کارمندان شما می‌فهمند که موفقیت و شکست در کجای مقیاس قرار می‌گیرد.

هرچند این روش‌ها هر یک مزایای خود را دارند، اما ممکن است همه آن‌ها با سبک رهبری شما سازگار نباشند. صرف‌نظر از روشی که انتخاب می‌کنید، اطمینان حاصل کنید که ارزیابی شما ریشه در معیارها، ارزش‌ها و اهداف دارد نه نظرات شخصی. به یاد داشته باشید، انتقاد سازنده و اهداف روشن برای پیشرفتْ کلید بررسی عملکرد بهینه است.

مؤلفه‌های ارزیابی عملکرد تیم در راستای تقویت روحیه کار تیمی در استارتاپ چیست؟

معیارهای سنجش عملکرد، می‌توانند در نسبت با کار تیمی تنظیم شوند. باید توجه کنید که کار گروهی جدا از چیزی که تیم شما برای تحقق آن تلاش می‌کند، وجود ندارد. این یعنی تقویت روحیه کار تیمی باید از اهداف، ارزش‌ها و معنای فعالیتْ ریشه بگیرد. این کار نیاز دارد به ارزش‌سازی برای اعضا و این‌که آن‌ها بفهمند چقدر جایگاهشان مهم است و تلاش‌های شما برای ساخت فضای صمیمانهٔ کاری تصنعی نیست. در ادامه چند مؤلفه ارزیابی عملکرد که برای تقویت کار تیمی موثرند را معرفی کرده‌ایم:

  • ویژگی و نقش رهبر: رهبران تیم‌ساز به‌جای رفتارهای تجویزی و دستوری می‌توانند به حضور فعالانه در فرآیندها اقدام کنند. نبود سلسله‌مراتب عمودی در محیط کار به اعضای تیم احساس ارزشمندی و همکاری می‌دهد. در این شرایط رهبران هم به جای نظارت و کنترل، مدیریتِ راهبردی را انتخاب می‌کنند. این هم همراهی دیگران را باعث می‌شود.
  • روشن‌سازی اهداف: واضح‌کردن اهداف و یادآوری آن‌ها، یک راه ایجاد بهره‌وری گروهی است. معنادارکردن اهداف برای گروه به‌منظور جلوگیری از احساس بیهودگی فعالیت اعضا، از مهم‌ترین ویژگی‌هایی است که هر تیمی باید آن را در خود پرورش دهد.
  • ایجاد همدلی: همدلی برمبنای گشودگی افراد به روی یکدیگر ایجاد می‌شود. فضای گفتگومحور به‌جای رقابت‌سازی‌های کاذب باعث می‌شود همدلی به‌جای مصادره‌کردن تلاش یکدیگر در فضای کار جاری شود.
  • تناسب و هماهنگی اعضا باهم: هماهنگی با هم‌شکلی یکی نیست. می‌توان گفت گاهی حتی تنوع و تفاوت می‌تواند هم‌سازی بیشتری در گروه ایجاد کند. مهم این است که تناسب شخصیت، جایگاه و مهارت‌های اعضا با یکدیگر رعایت شود.
  • جذاب‌بودن موضوع فعالیت تیم: جذابیت حل مسائل کاری خودش یکی از راه‌های نزدیک‌شدن افراد به یکدیگر است.
  • مسئولیت تیمی: موفقیت تیم موفقیت تک‌تک اعضاست و رشد هر فرد هم باید به‌عنوان پیشرفت تیم در نظر گرفته شود. این نگرش با تقویت مسئولیت‌پذیری تیمی حاصل می‌شود.
  • اعتمادسازی: اعتماد زمانی به دست می‌آید که همیاری و وفاداری عاطفی اعضا ایجاد شود. این هم فقط با همراهی با یکدیگر در تمام مراحل ممکن خواهد شد.
  • بررسی رضایت اعضای تیم: شنیدن نظرات اعضا و بررسی میزان رضایت آن‌ها معیاری کیفی برای سنجش عملکرد تیم است و می‌تواند باعث شناسایی نقاط قوت و ضعف کار شود.

در نهایت هم به اهمیت خلق فرهنگ تیمی اشاره کنیم. باید گفت اگر مدیران فرهنگ‌سازی نکنند، تیم فرهنگ خودش را ایجاد می‌کند. این باعث می‌شود شما و سازمانتان مستعد از دست دادن بهترین کارمندان خود باشید. باید بدانید فرهنگ‌سازی با قراردادن مبل‌های راحتی، فوتبال‌دستی یا یک تلویزیون بزرگ برای بازی‌های ویدیویی ممکن نمی‌شود. فرهنگ با معناها ساخته می‌شود. معناسازی هم بدون اصول عقلانی، باورهای انسانی و رفتاری واقع‌بینانه ممکن نمی‌شود.

10 تا از مهم‌ترین نکات ارزیابی عملکرد

نکات ارزیابی عملکرد، زمانی کارساز خواهند شد که بستر اجرای آن‌ها فراهم باشد. آنچه که این نکات می‌گویند شاید بسیار ساده باشد اما تاثیرات مثبت وسیعی در تیم ایجاد خواهند کرد.

  1. گاهی اهداف پروژه را به‌صورت تیمی مرور کنید.
  2. فضای گفتگو را برای اعضای تیم فراهم کنید.
  3. با همراهی همگانی چالش‌های اصلی را شناسایی کنید.
  4. برنامه‌ریزی‌ها را بر اساس استراتژی‌های کوتاه و بلندمدت به بحث بگذارید.
  5. اعضا را در فرآیند درگیر کنید تا آن‌ها در واحدهایی مجزا از یکدیگر دور نیفتند.
  6. بازخوردهای مثبت را در جمع بگویید و بشنوید.
  7. از انتقاد عمومی نسبت به اعضای تیم پرهیز کنید.
  8. مدیر باید در جلسات خصوصی با ایجاد فضای صمیمانه دیدگاه اعضا را بشنود.
  9. مدیر و اعضا باید جهت بهبود و دستیابی به اهدافْ راهنمای یکدیگر بشوند.
  10. یک برنامه برای آموزش، راهنمایی و سایر مراحل رشد، ترسیم کنید.

ر    نهایت القای فرهنگ مثبت را نباید فراموش کنید. البته این به‌معنای تشویق کسانی که مثل مدیر فکر کنند، نیست. این کار فقط باعث ریاکاری اعضا می‌شود و این هم فقط خطای ارزیابی عملکرد را در پی دارد. به جای آن ایجاد یک سری ارزش‌ها مانند صداقت، شفافیت و احترام به عنوان پایه و اساس رفتار در تیم، به ایجاد فرهنگ صحیح کمک می‌کند و اعضای ماهر تیم را جذب و حفظ می‌کند.

ارزیابی عملکرد تیمی یکی از مهم‌ترین ابزارهای ارتباطی است که هر سازمانی می‌تواند از آن استفاده کند. ارزیابی عملکرد هم به نفع اعضا و هم به نفع مدیر تیم است. مدیریت زمان، ارائه بازخورد، شناخت عملکرد باکیفیت و تعیین انتظارات برای عملکرد شغلی در آینده ازجمله نتایجی است که با این سنجش ممکن می‌شود. از طرفی با این کار می‌توان دربارهٔ اینکه چگونه باید عملکرد را بهبود بخشید، فکر کرد. همچنین نحوۀ اجتناب از مشکلات در آینده و تدوین استراتژی‌ها به‌منظور رشد تیم هم به این ارزیابی بستگی دارد.

دیدگاهتان را بنویسید